Вёска Ставок — невялікае паселішча на беразе ракі Мерачанка, за 10 км на поўнач ад Пінска. Тут здаўна жылі людзі, якія шануюць зямлю і традыцыі. Ставок быў цэнтрам сельсавета, меў школу, Дом культуры, царкву сярэдзіны ХIХ ст. У гэтым асяроддзі і фармаваўся характар будучага мастака, яго цікаўнасць да народнага побыту, да простых людзей працы, да рэчаў, зробленых з душой.
Прафесійную адукацыю Міхаіл Балюк атрымаў у Мінскім мастацкім вучылішчы, якое скончыў у 1968 г. Гэта быў час, калі беларускае мастацтва шукала новыя шляхі, спалучаючы сучасныя формы з народнымі традыцыямі. Малады мастак увабраў гэтыя тэндэнцыі і знайшоў свой уласны голас. Ужо ў 1970 г. ён становіцца ўдзельнікам мастацкіх выставак, а ў 1973 г. яго прымаюць у Саюз мастакоў БССР (з 1993 г. Саюз мастакоў Беларусі, з 1999 г. Беларускі саюз мастакоў). Гэта было прызнанне прафесійнага майстэрства і ўкладу ў нацыянальнае мастацтва.
Міхаіл Пятровіч працаваў у галіне дробнай дэкаратыўнай пластыкі і медальернага мастацтва. Яго асноўны матэрыял — тэракота і бронза. У сваіх творах мастак шырока выкарыстоўваў народныя традыцыі, што надавала яго працам асаблівую цёплую, чалавечую інтанацыю.
Асабліва характэрнымі ў яго творчасці сталі жанравыя кампазіцыі 1970-х гг.: «Дзед і баба», «Бульба», «Лянок, мой лянок» (1971), «Музыкі» (1972), «На пчальніку» (1972). Гэтыя невялікія скульптурныя сцэны з жыцця простых людзей нібы вырасталі з самай зямлі, з палескага побыту, з памяці дзяцінства. У кожнай з іх — любоў да чалавека працы, да яго штодзённых клопатаў і радасцей.
У наступныя гады майстар працягваў распрацоўваць самыя розныя тэмы, звяртаючыся да сучаснасці і сваіх суайчыннікаў. З'яўляюцца працы «Сейбіт», «Хакеіст», «Муж і жонка», «Будаўнік», «Малады механізатар». Значнае месца ў яго творчасці займае кампазіцыя «О, гэй, маё Палессе!» — сапраўдны гімн роднаму краю, яго людзям і прыродзе.
З дробнай пластыкі вядомыя таксама яго медалі: «Нафтаправод "Дружба"», «Выстаўка маладых мастакоў Гомеля» (1972), «Керамісты Беларусі» (1973), «Хатынь» (1974), «Пакарыцелям космасу» (1975). Гэтыя працы адзначаны не толькі прафесійным майстэрствам, але і глыбокім пачуццём гісторыі, памяці і чалавечай годнасці. Медаль «Хатынь» — асабліва значная работа, якая ўвасабляе боль і памяць беларускага народа пра трагедыю спаленых вёсак.
Беларускі медаль стаў вядомы ў свеце ў 1975 г., калі ў Кракаве (Польшча) на выстаўцы ХVI кангрэса Міжнароднай федэрацыі медальернага мастацтва Савецкі Саюз прадставілі 42 мастакі. Таксама свой літы медаль «Вялікая Айчынная вайна» экспаніраваў Міхаіл Балюк. Работы майстра экспанаваліся ў Маскве, а таксама ў Турцыі, Іране, Германіі і інш.
Творы М. П. Балюка захоўваюцца ў фондах Беларускага саюза мастакоў, Лідскага краязнаўчага музея, а таксама ў Смаленскім музеі (Расія) і інш. Яго творчасць адзначана сярэбраным медалём ВДНГ СССР (1985) і іншымі ўзнагародамі.
Доўгі час Міхаіл Пятровіч жыў і працаваў у Гомелі. Гэты горад стаў для яго другой радзімай, тут ён стварыў большасць сваіх знакамітых работ, тут яго ведалі і шанавалі як мастака і чалавека. Гомельскі перыяд — гэта час сталага майстэрства, калі кожная праца была прадумана да дробязяў, калі тэхніка дасягнула дасканаласці, а думка — глыбіні.
Міхаіл Пятровіч Балюк памёр 11 красавіка 2023 г., пахаваны на Навабеліцкіх могілках (Жыракамбінат) г. Гомеля. Гэтыя могілкі — найстарэйшыя ў горадзе, тут спачываюць многія вядомыя гамяльчане.
Шлях Міхаіла Балюка — гэта шлях мастака, які ўсё жыццё заставаўся верным народным вытокам, роднай зямлі і простаму чалавеку. Ад бацькавай майстэрні, дзе нараджаліся гармонікі, да ўласных скульптурных кампазіцый — цэлае жыццё ў мастацтве. Пакінуў пасля сябе багатую творчую спадчыну. Яго творы — гэта не толькі помнікі мастацтва, але і жывая памяць пра сваю зямлю, свой народ, свой час. Яны будуць жыць і далей, расказваючы новым пакаленням пра чалавека, які ўмеў бачыць прыгажосць у простым і перадаваць яе ў бронзе і тэракоце.
Матэрыял падрыхтаваны ў 2026 г.
Пінскай цэнтральнай раённай бібліятэкай імя Я. Янішчыц.
Вайтовіч Таццяна Мікалаеўна, бiблiёграф аддзела абслугоўвання і інфармацыі
- Балюк Михаил Петрович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. Минск, 2012. Т. 3, кн. 1. С. 27.
- Балюк Михаил Петрович // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. — Минск, 2009. Т. 1, кн. 1. С. 32.
- Балюк Міхаіл Пятровіч // Памяць. Пінскі раён : гіст.-дакум. хроніка. Мінск, 2003. С. 487–488.
- Балюк Міхаіл Пятровіч // Беларускі саюз мастакоў, 1938–1998 : энцыклапедычны даведнік. Мінск, 1998. С. 75.
- Балюк Міхаіл Пятровіч // Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі : у 5 т. Мінск, 1984. Т. 1. С. 278.
- Ананьев, О. В. Исповедь в красках : [о жизни и творчестве художников] / авт. текста О. В. Ананьев ; сост.: О. В. Ананьев, И. В. Андросюк, Л. М. Зуева, С. Л. Курашова. – Гомель : ИД «Вечерний Гомель-Медиа», 2013. – 256 с.
- Народно-инструментальная музыкальная культура Беларуси : учебно-методический комплекс по учебной дисциплине : для специальностей 1-16 01 06 Духовые инструменты (по направлениям), 1-18 01 01 Народное творчество (по направлениям), направления специальности 1-18 01 01-02 Народное творчество (инструментальная музыка) / составитель Н. П. Яконюк. – Минск : Белорусский государственный университет культуры и искусств, 2017. – 131 с.